Bijzondere planten en bomen

De Ginkgo biloba, de Pindakaasboom en de Vaantjesboom. Zomaar een greep uit de bijzondere planten en bomen in de Oude Hortus. Ze hebben niet alleen vreemde namen of een bijzonder uiterlijk, ze hebben ook bijzondere eigenschappen.

Foto: Robert Oosterbroek

Ginkgo biloba

Er staan twee Ginkgo biloba’s, de jongste is ongeveer 150 jaar oud, de oudste is ruim 260 jaar. Het zou één van de oudste ginkgo’s buiten Japan zijn. De Ginkgo biloba in de Oude Hortus is een mannelijk exemplaar. Halverwege de stam zit een vrouwelijke tak, die waarschijnlijk in de 19e eeuw op de stam is geënt. In het najaar verkleuren de bladeren van de vrouwelijke tak ongeveer twee weken later. Een heel bijzonder gezicht.

Kaki

In 1951 zagen tuinvrijwilligers Dick en Wiene Alma tijdens een fietstocht van Lugano naar Venetië de kaki (Diospyros kaki). De opvallende oranje vruchten trokken hun aandacht en ze kochten een aantal vruchten op de plaatselijke markt. De pitten werden meegenomen naar Utrecht waar ze verdwenen in een bloempot. Een jaar later bleek daar een kakiboom uitgekomen te zijn. De boom schittert nog steeds in de Oude Hortus.

Kweepeer

De kweepeer, of Cydonia oblonga is vrij zeldzaam in Nederland. In het voorjaar bloeit de boom volop, elk najaar draagt hij veel vruchten. De zoete geur verspreidt zich dan ook subtiel door de tuin. De gelige kweeperen zijn te hard om rauw te eten, maar zijn heerlijk om jam of gelei van te maken. Lees meer over de Kweepeer in de Oude Hortus.
Meer informatie Kweepeer

Kiespijnboom

De kiespijnboom, of Zanthoxylum americanum, heeft zijn naam te danken aan de opvallende uitgroeisels op de stam en de takken: met een beetje fantasie zijn dit net kiezen. Volgens oude verhalen kauwden indianen op de bast om kiespijn en andere klachten te verdrijven.

Nachtcactus

De nachtcactus, of Selenicereus grandiflorus, komt voor in Noord- en Midden-Amerika. De lange, slanke, bijna vierkantige stengels met stekels, klimmen langs boomstammen of muren in de hoogte en vormen dan een dicht vlechtwerk. Daarom wordt dit soort ook wel een slangencactus genoemd. De bloemknoppen zijn roze met een soort wit pluis en lijken wat op een vogel.
Meer informatie nachtcactus

Pindakaasboom

Deze boom (Clerodendrum trichotomum) heeft zijn grappige naam te danken aan zijn geur. Als je de bladeren tegen elkaar wrijft, ruiken deze naar pindakaas. De bloei is pas laat in augustus of september. De witte bloemen ruiken overigens niet naar pindakaas, maar zoet naar oranjebloesem. Daarna verschijnen er felblauwe bessen in een sierlijk roze kransje.

Rhododendron

In het oud Grieks betekent Rhodos “roos” en Dendron “boom”. De kleurrijke bloemen groeien in tuilen, kleine bosjes bloemen die op dezelfde hoogte bloeien, zodat ze evenveel zon kunnen krijgen. De rhododendrons staan van eind maart tot begin juli in bloei.

Vaantjesboom

De vaantjesboom, of Davidia involucrata, lijkt in mei vol te hangen met witte zakdoekjes. Als je goed kijkt zie je dat de vaantjes schutbladeren zijn waarbinnen kleine bloemetjes zitten. Deze groeien uit tot vruchten van 4-5 cm die een groot deel van de winter aan de kale boom blijven hangen.
Meer informatie Vaantjesboom

Venijnboom

De venijnboom, of Taxus baccata, is van oudsher een veelvoorkomende soort in Nederlandse tuinen en parken. Dit exemplaar staat al minstens 150 jaar op deze plek. En zijn naam zegt het al: zo’n beetje alles aan deze boom is giftig. Toch wordt er uit de naalden van deze boom de stof Taxol gewonnen, een bestanddeel dat de basis vormt voor een geneesmiddel tegen kanker.

Vijg

De subtropische vijg staat op één van de warmste plekken in de Regiustuin. Vanwege de geneeskrachtige werking heeft deze boom een plek in de Hortus en hoort eigenlijk in het bed met laxerende kruiden. De vijg draagt jaarlijks veel vruchten, maar de Nederlandse zon geeft vaak niet voldoende warmte om ze echt te laten rijpen.

Tasmaanse of Australische boomvaren

De Tasmaanse of Australische boomvaren (Dicksonia antarctica) hoort bij de boomvarens die hun hoogtepunt 300 miljoen jaar geleden in de moerassen van het Carboon hadden. Het lijkt een boom, maar is het niet. Wat we voor de stam aanzien, bestaat uit afgestorven bladstengels. De buitenste bladeren sterven ieder jaar af en de nieuwe bladeren ontstaan boven de oude.